Boek
Nederlands

Elizabeth Finch : roman

Julian Barnes (auteur), Ronald Vlek (vertaler)
Titel
Elizabeth Finch : roman
Auteur
Julian Barnes
Vertaler
Ronald Vlek
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Engels
Oorspr. titel
Elizabeth Finch
Uitgever
Amsterdam: Uitgeverij Atlas Contact, 2022
205 p.
ISBN
9789025472672 (hardback)

Besprekingen

Verslingerd aan een toch niet zo geniale lerares

In de nieuwe roman van de Britse schrijver en Man Booker Prize-winnaar Julian Barnes (76) blikt een man terug op een paar decennia fascinatie en adoratie voor een vroegere lerares, niet beseffend dat ieder verhaal een leugen is.

Elizabeth Finch, krijgen we vanaf de eerste paragrafen van de nieuwe roman van Julian Barnes mee, was een mysterieuze, zelfverzekerde en bijzonder erudiete vrouw. Ze droeg klassieke kleren en hield altijd de nodige afstand. Ze was niet ouderwets, maar leek haar tijd ontstegen, immer hoogstaand, onafhankelijk en heerlijk Europees.

Of zo beschrijft Neil haar toch, de verteller van het boek die decennia geleden, toen er van sociale media of laptops nog geen sprake was, een cursus 'cultuur en beschaving' bij haar volgde. Hij was toen midden dertig, een mislukte acteur die champignons was beginnen kweken en zijn vrouw met de noorderzon had zien vertrekken. Zij was degene die, wanneer hij haar over zijn opleiding vertelde, 'Ach, acteur' verzuchtte, 'het volmaakte voorbeeld van kunstmatigheid die authenticiteit tot stand brengt'. En ja, geeft Neil ons na een uitputtende beschrijving van Elizabeth Finch van een pagina of tien nog mee, 'natuurlijk leed ze aan migraine'.

Wantro…Lees verder

Superieure speculatie

Op zijn 76ste hanteert Julian Barnes zijn pen nog steeds met de lichtvoetigheid en speelse slimmigheid van een jonge schrijver.

'Wat als'-geschiedenissen gaan doorgaans niet veel verder terug dan een moordcomplot tegen Hitler, maar het superieure stukje literaire speculatie dat Julian Barnes' nieuwe roman Elizabeth Finch aandrijft, leidt terug tot de tijd van de Romeinen: wat als 'Julianus de Afvallige, de laatste heidense keizer van Rome, die de rampzalige getijdengolf van het christendom heeft proberen te keren' in zijn opzet geslaagd was? Wat dan? 'Stelt u zich de laatste vijftien eeuwen eens voor zonder godsdienstoorlogen, misschien wel zonder op geloof of zelfs maar op ras gebaseerde onverdraagzaamheid.'

Niet dat de Britse Bookerprijswinnaar plots historische fantasy over Romeinse keizers is gaan schrijven. Barnes blijft Barnes en Elizabeth Finch laat zich niet gewillig in een genrehokje proppen. De vraag over hoe de Europese geschiedenis en beschaving er hadden kunnen uitzien zonder de dominantie van het christendom vormt de inzet van een even gelaagd en erudiet als meeslepend en vermakelijk we…Lees verder

Speuren in de rook ★★★☆☆

Julian Barnes schreef een roman over een vrouw met duidelijke trekken van zijn oud-docent Anita Brookner. De verteller is in vele opzichten haar tegenpool, en laat zich moeilijk kennen.

In de wereld van Julian Barnes is het verleden mysterieus, uiteindelijk zelfs onkenbaar. Aanvankelijk leggen zijn personages zich daar meestal niet bij neer. Soms levert hun zoektocht iets op. Vaker blijven ze achter met halflege handen, of zelfs dat niet. 'Wat vrat mijn geliefde eigenlijk allemaal uit in de tijd voor ik haar kende?', vraagt Graham Hendrick zich obsessief af in Barnes' tweede roman Before She Met Me. 'Wat weet ik welbeschouwd echt over Flaubert?', vraagt een bevlogen Geoffrey Braithwaite in Flaubert's Parrot. 'En trouwens, welke van de drie opgezette papegaaien waarvan wordt geclaimd dat ze Flauberts inspiratiebron waren, is nu precies de echte?'

Ook in veel van zijn latere boeken, van Talking It Over tot Love, etc. en van Arthur & George tot The Sense of an Ending, laat Barnes het thema van het ongrijpbare of op zijn minst betwiste verleden terugkeren. Zijn nieuwe roman, Elizabeth Finch, vertelt over de universitair docent uit de titel. En inderdaad, zi…Lees verder

Ex cathedra

Erudiet, spitant, briljant: kijk hoe Julian Barnes schrijfles geeft.

Neil is een uitgerangeerde acteur die zijn midlifecrisis wil bekampen met een frisse zit op de schoolbanken, meer bepaald voor de cursus ‘Cultuur en beschaving’, waar hij op het slag bevlogen docent botst dat je kent uit Dead Poets Society : de iets oudere prof Elizabeth Finch is enigmatisch, flegmatiek, razend intelligent, begiftigd met een radde tong en vuurt aan de lopende band aforismen het klaslokaal in. Haar vak is louter een alibi om aan socratisch onderwijs te doen. Finch daagt haar studenten uit met een gewaagd citaat, waarna het debat begint. Haar stokpaardje: de wijsheden van Julianus de Afvallige, de filosoof-keizer die als laatste het Romeinse rijk probeerde te behoeden voor het opkomende christendom. Wat als hij niet op een Perzisch slagveld was gesneuveld? Wat als hij die sektarische Jezus-freaks had kunnen uitroeien? Hoe zou de Europese geschiedenis er dan hebben uitgezien?

Natuurlijk heeft Neil een oogje op haar en nu hij – na een mislukt h…Lees verder

Een literaire roman over een gescheiden man die op een kruispunt in zijn leven is aanbeland. Om zijn leven nieuw elan te geven meldt hij zich aan voor een cursus over cultuur en beschaving. Hij raakt gefascineerd door de docente, Elizabeth Finch. Haar intellect en ruimdenkendheid inspireren hem, maar als persoon blijft ze gesloten. Jaren later erft hij haar geschreven werk; dozen vol met aantekeningen. Elizabeth blijkt zelf ook een obsessie te hebben gehad, en heeft een opdracht voor Neil om te voltooien. Het verhaal is in zachte, talige stijl geschreven. 'Elizabeth Finch' zal met name een literair lezerspubliek aanspreken. Julian Barnes (Leicester, 1946) is een prominente Britse schrijver, vertaler, journalist en literatuurcriticus. Hij schreef tientallen boeken. Zijn werk werd in meer dan dertig landen uitgegeven en won meerdere literaire prijzen, zoals de Austrian State Prize for European Literature, de Chevalier des Arts et des Lettres en de E. M. Forster Award.

Over Julian Barnes

CC BY-SA 4.0 - Foto van/door WanderingTrad

Julian Patrick Barnes (Leicester, 19 januari 1946) is een Brits schrijver. Zijn boeken zijn in meer dan dertig talen vertaald; zijn bekendste werk is Flaubert's Parrot uit 1984. Naast zijn eigen naam gebruikt Barnes ook verschillende pseudoniemen zoals Dan Kavanagh, Edward Pygge en Basil Seal.

Biografie

Zijn opleiding genoot hij aan gerenommeerde onderwijsinstellingen zoals de City of London School en het Magdalen College in Oxford. Na zijn opleiding werkte hij als lexicograaf en later als journalist. Hij schreef onder meer recensies voor The Observer en The Sunday Times. Pas later ging hij zich voltijds toeleggen op het schrijven.

Julian Barnes is een broer van de filosoof Jonathan Barnes. Hij was gehuwd met de literaire agent Pat Kavanagh, die in 2008 overleed en over wie hij schreef in Levels of Life (Hoogteverschillen) en aan wie hij ook zijn roman The Sense of …Lees verder op Wikipedia

Suggesties